ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ

Μεταναστευτική πολιτική

Του Βασίλη Χρονόπουλου

Ο εκπρόσωπος Τύπου της ΝΔ με παρέμβαση του κατήγγειλε το ΣΥΡΙΖΑ για τις πρόσφατες εξαγγελίες του αλλά και για την απελευθέρωση των μεταναστών που κρατούνται στην Αμυγδαλέζα.

Ο κ. Καραγκούνης μίλησε για αναστολή των απελάσεων, υπονόησε ότι οι μετανάστες που απελευθερώνονται θα αφεθούν στην μοίρα τους να τριγυρνούν στα κέντρα των πόλεων δημιουργώντας πρόβλημα ασφάλειας, κατήγγειλε την πρόθεση της κυβέρνησης να χορηγήσει ιθαγένεια σε 300.000 «λαθρομετανάστες», την κάλεσε να αποκαταστήσει τη λειτουργία των κέντρων κράτησης και να προχωρήσει στην επαναπροώθηση τους με πόρους που η προηγούμενη κυβέρνηση έχει εξασφαλίσει.

Είναι σαφής η (επι)στροφή της Νέας Δημοκρατίας σε υπερσυντηρητικά σχήματα όσον αφορά το μεταναστευτικό.  Άρχισε προεκλογικά με την επίσκεψη του τότε πρωθυπουργού στον φράκτη του Έβρου και τις δηλώσεις που ακολούθησαν.

Οι θέσεις της ΝΔ προσομοιάζουν με αυτές που είχε το 2010 όταν εναντιώθηκε με τον πιο ακραίο τρόπο στην αλλαγή του Κώδικα Ιθαγένειας.

Η εικόνα αυτή όμως, τα προηγούμενα χρόνια είχε αλλάξει. Η ψήφιση προοδευτικού κώδικα μετανάστευσης αλλά και το σχέδιο νόμου για την αλλαγή του Κώδικα Ιθαγένειας (που οριακά δεν πρόλαβε να κατατεθεί στη Βουλή) δημιούργησε την αίσθηση ότι η Νέα Δημοκρατία μετέβαλλε την άποψη της. Δυστυχώς, για την ποιότητα της δημοκρατίας μας, διαφαίνεται ότι η προοδευτική στροφή της προηγούμενης περιόδου ήταν αποτέλεσμα της πίεσης του ΠΑΣΟΚ και ίσως των μεμονωμένων  «φωτεινών εξαιρέσεων» στελεχών της ΝΔ που είχαν λόγο στα συγκεκριμένα θέματα.  Ας κρατήσουμε όμως το δεύτερο ως μια αισιόδοξη προοπτική για μια ορθολογική αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκύπτουν στην καθημερινότητα μας.

Το βασικό  πρόβλημα της δήλωσης του εκπροσώπου τύπου της ΝΔ είναι ότι δεν στηρίζεται σε δεδομένα, επενδύει στις μη δημιουργικές ασάφειες των εξαγγελιών της κυβέρνησης και περισσότερο «θολώνει τα νερά» παρά πληροφορεί τους πολίτες για το τι πραγματικά συμβαίνει.

Η ΝΔ καταγγέλει την κυβέρνηση για αναστολή των απελάσεων για τις οποίες η ίδια είχε διασφαλίσει τους απαιτούμενους πόρους.

Κανείς από την πλευρά της κυβέρνησης δεν μίλησε για αναστολή των απελάσεων. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ομιλεί για το θέμα. Σίγουρα κάποιες ομάδες εντός του, διαχρονικά, έχουν τοποθετηθεί υπέρ των ανοικτών συνόρων. Ακόμα και αυτές όμως δεν μιλούν πλέον για νομιμοποίηση μεταναστών (τουλάχιστον όχι με την ένταση του παρελθόντος) αλλά για την παροχή ταξιδιωτικών εγγράφων έτσι ώστε να τους «ξεφορτωθούμε» αδιακρίτως αν μπορούν να αναγνωριστούν ως πρόσφυγες στη χώρα μας. Αυτή η αλλαγή στην τοποθέτηση του ΣΥΡΙΖΑ κλιμακώνεται  από την προεκλογική περίοδο του 2012 και φτάνει σήμερα να βρει σύμμαχο και τον κυβερνητικό του εταίρο.

Το μέρος της εξασφάλισης των πόρων σηκώνει περισσότερη συζήτηση.

Το Ταμείο Επιστροφών υπήρξε  ανεξάρτητα από τη βούληση της ΝΔ. Αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διαχείριση των μικτών μεταναστευτικών ροών από την πλευρά της ευρωπαϊκής επιτροπής. Είναι αυτονόητο ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι θέλουν όσο κι εμείς την επιστροφή των μεταναστών χωρίς χαρτιά στις χώρες τους γνωρίζοντας ότι η χώρα μας είναι ενδιάμεσος προορισμός μεταναστών και προσφύγων που επιθυμούν να μεταβούν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Γι αυτό μάλιστα προβλέπεται χρηματοδότηση για την οργάνωση των απελάσεων αλλά και κίνητρα στους ίδιους τους μετανάστες για την εθελούσια επιστροφή τους.

Όταν ξεκίνησε η επιχείρηση «Ξένιος Δίας» ο υπουργός Δένδιας δεν εξήγγειλε την μόνιμη κράτηση των μεταναστών που δεν είχαν νομιμοποιητικά έγγραφα. Εξήγγειλε την επαναπροώθηση τους υπονοώντας ότι οι προηγούμενες ηγεσίες του υπουργείου δεν έκαναν καλά τη δουλειά τους. Η κοινοτική οδηγία (που έχει ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο με το νόμο 3907/11) που αφορά (και) τα θέματα των επιστροφών προβλέπει ότι τα κέντρα κράτησης λειτουργούν ως προαναχωρησιακά για την οργάνωση των επιστροφών των μεταναστών χωρίς χαρτιά. Θέτει ως χρονικό όριο μέσα στο οποίο πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι σχετικές διαδικασίες τους 6 μήνες που μπορεί να παραταθεί για άλλους 12 εφόσον υπάρχει εξατομικευμένη αιτιολόγηση για τον κάθε μετανάστη. Εκ του αποτελέσματος λοιπόν μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε ότι η αστυνομία δεν κατάφερε να φέρει σε πέρας, εντός των χρονικών ορίων που θέτει ο νόμος, την αποστολή της. Αυτό δημιούργησε τα προβλήματα στα κέντρα κράτησης.

Η αλήθεια είναι ότι η διαδικασία των επιστροφών είναι δύσκολη και συναντά πολλά εμπόδια είτε από τους υπό επιστροφή μετανάστες είτε από την αδιαφορία των χωρών προέλευσης τους που πρέπει να συνδράμουν για την έκδοση των σχετικών ταξιδιωτικών εγγράφων. Σε κάθε περίπτωση όμως η συνεχιζόμενη κράτηση πέρα από τα χρονικά όρια που θέτει η εθνική και ενωσιακή νομοθεσία είναι παράνομη.

Η κυβέρνηση άνοιξε διάπλατα τις πόρτες των κέντρων φιλοξενίας.

Η κοινή ανακοίνωση των δυο αναπληρωτών υπουργών Πανούση και Χριστοδουλοπούλου (που σημειωτέον μέχρι σήμερα δεν έχουν πάρει αρμοδιότητες από τον πρωθυπουργό) είναι αρκετά προσεκτική.

Παραπέμπει στο μέλλον το συμβολικό κλείσιμο της Αμυγδαλέζας, γενικολογεί περί ανοικτών κέντρων φιλοξενίας (την ώρα που δεν σχεδιάζει κάτι αντίστοιχο για τη φιλοξενία των αιτούντων άσυλο) αλλά δίνει και ρεαλιστικό στίγμα θεωρώντας ότι το πρώτο βήμα είναι η πλήρης εφαρμογή του νόμου 3907/11 που περιλαμβάνει και τις διαδικασίες επιστροφής.

Η τρομοκράτηση της κοινής γνώμης με τους «λαθρομετανάστες» που αφήνονται ελεύθεροι στο κέντρο των πόλεων είναι παλιά ιστορία.  Στο παρελθόν υπήρξαν διάφορες προσπάθειες να αντιμετωπιστεί το θέμα είτε από την πλευρά της αστυνομίας είτε (και) με την εμπλοκή κοινωνικών υπηρεσιών , φορέων της κοινωνίας των πολιτών και της αυτοδιοίκησης.  Το πρόβλημα της ανάπτυξης παραβατικών συμπεριφορών από ανθρώπους που δεν δύνανται να επιβιώσουν αλλιώς είναι πραγματικό και πρέπει να αντιμετωπιστεί. Πολλές φορές αφορά και έλληνες πολίτες που είναι κοινωνικά αποκλεισμένοι. Έτσι κι αλλιώς το «πρόβλημα» του κέντρου περιγράφεται ως συγκέντρωση «λαθρομεταναστών» και τοξικοεξαρτημένων…

Από την άλλη πλευρά όσοι προπαγάνδισαν τη συμμετοχή των μεταναστών χωρίς χαρτιά στην εγκληματικότητα, όσοι μίλησαν για ανακατάληψη των πόλεων θεώρησαν δεδομένο (ανακυκλώνοντας την προπαγάνδα της ακροδεξιάς) ότι οι μετανάστες χωρίς χαρτιά είναι εκατομμύρια. Πως λοιπόν κατάφερε η προηγούμενη ηγεσία του υπουργείου Δημόσιας Τάξης να «καθαρίσει» το κέντρο της Αθήνας κρατώντας λιγότερους από δέκα χιλιάδες μετανάστες;

Η πολιτική που υπονοεί η κυβέρνηση με την χορήγηση του καθεστώτος της αναβολής απομάκρυνσης ή της «εποπτευόμενης ελευθερίας» του Γιάννη Πανούση σημαίνει πρακτικά ότι η διαδικασία οργάνωσης της επιστροφής των μεταναστών χωρίς χαρτιά μπορεί να ολοκληρωθεί με τους μετανάστες εκτός των κέντρων κράτησης όταν δεν συντρέχει εξατομικευμένος λόγος δημόσιας τάξης άσφαλειας. Η πιθανή μη συμμόρφωση με τους όρους της αναβολής απομάκρυνσης μπορεί να αποτελέσει λόγο για την μεταγενέστερη κράτηση αλλά σε κάθε περίπτωση η πολιτεία οφείλει να επισπεύσει τις διαδικασίες της επιστροφής ή να αντιμετωπίσει ρεαλιστικά τις οποιεσδήποτε οργανωτικές της αδυναμίες.

Οι μετανάστες που βρίσκονται στο κέντρο των πόλεων μας χωρίς χαρτιά είναι ένα σημαντικό πρόβλημα. Μπορεί να οδηγήσει σε παραβατικότητα. Η απάντηση σε αυτό όμως βρίσκεται επίσης στο νόμο 3907/11. Εκεί προβλέπεται ότι μπορεί να δοθεί περιορισμένο δικαίωμα εργασίας σε αυτούς που βρίσκονται υπό το καθεστώς αναβολής απομάκρυνσης. Πολύ απλά ο νόμος δίνει τη δυνατότητα να περιοριστεί το δικαίωμα γεωγραφικά (άρα ίσως εκτός των αστικών κέντρων) και κατά κλάδο (άρα πιθανόν στον αγροτικό χώρο όπου είναι κοινή διαπίστωση η έλλειψη «νόμιμου εργατικού δυναμικού»).  Αν η κυβέρνηση προχωρήσει στις απαιτούμενες ρυθμίσεις θα λύσει το πρόβλημα της «απειλής» για την ασφάλεια των πολιτών.

Η κυβέρνηση θα δώσει ιθαγένεια σε 300.000 «λαθρομετανάστες»

Εδώ ο εκπρόσωπος της ΝΔ επενδύει στη «δημιουργική ασάφεια» του Γιάννη Πανούση. Ο αριθμός των 300.000 προκύπτει μόνο από την δήλωση Πανούση περί μονομερούς «σπασίματος»  της συνθήκης Σένγκεν παρέχοντας παρέχοντας, αδιευκρίνιστου τύπου, χαρτιά.

Την ώρα που τα θέματα της ιθαγένειας είναι ανοικτά τουλάχιστον όσον αφορά την τακτοποίηση των παιδιών της δεύτερης γενιάς η ΝΔ επιλέγει να τρομοκρατήσει την κοινή γνώμη. Η παροχή ιθαγένειας χωρίς όρους πραγματικά είναι επικίνδυνο μέτρο. Κανείς όμως δεν το προτείνει.

Η κυβέρνηση εξαγγέλει την τακτοποίηση του θέματος της δεύτερης γενιάς που τεχνικά είναι πολύ απλή αλλά πολιτικά συναντά τον σκόπελο των ΑΝΕΛ.  Η Νέα Δημοκρατία επιλέγει να αλλάξει τη συζήτηση ξεχνώντας ότι πλειάδα υπουργών της  έβαλαν την υπογραφή τους στο σχέδιο νόμου της προηγούμενης κυβέρνησης.

Η κριτική που μπορεί να γίνει δικαίως στο Γιάννη Πανούση είναι ότι  το να ανοίγεις θέμα Σένγκεν στη σημερινή συγκυρία  δεν συμφέρει τη χώρα.  Τα θέματα της συνθήκης Σένγκεν δεν προσφέρονται ως διαπραγματευτικό όπλο της κυβέρνησης την ώρα που οι ευρωσκεπτικιστές των πλουσιότερων χωρών της ΕΕ θέτουν θέμα για την αναθεώρηση των συνθηκών για την ελεύθερη κυκλοφορία και τα δικαιώματα εργασίας και των ευρωπαίων πολιτών.

Έχουμε μάθει όταν δυσκολευόμαστε να αντιμετωπίσουμε τα θέματα που μας απασχολούν να τα μεταθέτουμε στο Ευρωπαϊκό επίπεδο.  Όσο κι αν, στην περίπτωση του μεταναστευτικού, η ενεργός συμμετοχή των ευρωπαίων εταίρων είναι απαραίτητη σε κάθε προσπάθεια για λύση αν εμείς δεν εκπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας δεν θα αποκτήσουμε την απαιτούμενη αξιοπιστία για σοβαρή διαπραγμάτευση και συνεργασία.

Ο πρώην υπουργός Δημόσιας Τάξης Νίκος Δένδιας σχολιάζοντας τις εξαγγελίες της νέας κυβέρνησης μίλησε για την εφαρμογή του εγκεκριμένου σχεδίου δράσης για το άσυλο και τη μετανάστευση. Δυστυχώς όμως το πρόβλημα είναι ότι το σχέδιο δράσης δεν εφαρμόστηκε όταν αυτός ήταν υπουργός.

Για την ιστορία το σχέδιο (που περιλαμβάνει ως στόχο την ψήφιση του νόμου 3907/11) εγκρίθηκε από την ΕΕ το φθινόπωρο του 2010.  Πράγματι αποτελεί το πλαίσιο συμφωνίας της ΕΕ με την Ελλάδα και αποτελεί μια μορφή «μνημονίου» για τα θέματα της διαχείρισης των μικτών ροών της μετανάστευσης.

Προέκυψε ως απάντηση στην πίεση από την μεριά της επιτροπής να διαχειριστεί τα σχετικά θέματα με αποτελεσματικότητα κυρίως όσον αφορά τα δικαιώματα των μεταναστών. Τότε ήταν η Παγανή και τα αντίστοιχα κέντρα που έκλεισαν με πρωτοβουλία του υφυπουργού Βούγια ακριβώς για τους ίδιους λόγους που κάποιοι θέλουν να κλείσουν τα σημερινά προαναχωρησιακά κέντρα.

Η πρόβλεψη για τα νέα (προαναχωρησιακά) κέντρα κράτησης στο νόμο 3907/11 ήρθε για να καλύψει το κενό που είχε προκύψει. Με το κλείσιμο της Παγανής και των άλλων κέντρων δεν σταμάτησε ο έλεγχος της άτυπης μετανάστευσης. Οι υπό απέλαση μετανάστες  στοιβάχτηκαν στα κρατητήρια των αστυνομικών τμημάτων σε συνθήκες χειρότερες από αυτές της Παγανής.

Το σχέδιο δράσης δεν προκρίνει την άκριτη κράτηση των μεταναστών χωρίς χαρτιά. Προβλέπει τα μέτρα που θέλει να εφαρμόσει  σήμερα η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά, σε κάθε περίπτωση, η συνολική κατάργηση των κέντρων κράτησης σημαίνει εναλλακτικά δυο πράγματα. Ή ότι η κυβέρνηση επιλέγει να σταματήσει τις διαδικασίες επιστροφής των μεταναστών χωρίς χαρτιά ή ότι επιλέγει για επικοινωνιακούς λόγους το «κλείσιμο» των κέντρων για να ανοίξει εκ του αποτελέσματος το δρόμο για την κράτηση στα αστυνομικά  τμήματα ανά την Ελλάδα. Στην πρώτη περίπτωση θα πρέπει να απαντήσει συνολικά τι θα κάνει με τους μετανάστες χωρίς χαρτιά την επόμενη μέρα. Στην δεύτερη οι συνθήκες που δημιουργήθηκαν στην Αμυγδαλέζα θα μοιάζουν συνθήκες πολυτελούς φιλοξενίας σε σχέση με αυτό που θα ακολουθήσει.
* Ο κ. Βασίλης Χρονόπουλος είναι γραμματέας του Τομέα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Μετανάστευσης του ΠΑΣΟΚ

Πηγή:www.capital.gr

 

[maxbutton id=”1″]

ΔΗΜΟΦΙΛΗΣ ΑΡΘΡΑ

Νέα, ειδήσεις για την Αλβανία και τους Αλβανούς στην Ελλάδα. Μεταναστευτικά νέα, ιθαγένεια, πολιτογράφηση, κώδικας μετανάστευσης, επικαιρότητα, Ελλάδα

To Top